13 vragen over zwart geld

1. Wat is zwart geld?

Geld dat zich onttrekt aan het oog van de fiscus, met als doel ontduiking of ontwijking van belasting.

2. Wanneer ontstaat het?

“Met of zonder bonnetje meneer?” Dat is dé vraag bij zwarte handel. Is het antwoord “zonder”, dan weet u zeker dat het geld in het zwarte circuit verdwijnt. Op twee fronten wordt dan de belasting ontdoken: de koper betaalt geen BTW en bij de verkoper komen de inkomsten niet in de boeken en dat scheelt hem belasting. Uiteraard betekent “met bonnetje” nog niet meteen dat het koosjer is, want de koper kan altijd met zwart geld betalen.

3. Hoeveel zwart geld bezitten Nederlanders eigenlijk?

Zwart geld onttrekt zich aan elke controle, dus over de hoeveelheid is weinig met zekerheid te zeggen. De schatting is dat in Nederland ongeveer 4,5 miljard euro zwart geld in omloop is. Daarnaast hebben Nederlanders een veelvoud van dit bedrag op buitenlandse rekeningen ondergebracht.

4. Waar gaat het zwarte geld naar toe?

In ieder geval niet op een Nederlandse bankrekening. Want dan is zeker dat de gegevens bij de fiscus terechtkomen via renseignering, de verplichte doorgave van spaartegoeden door banken aan de fiscus.

In het buitenland is het zwarte geld nog veilig. Tot nu toe kan de EU maar niet beslissen hoe zij moet omgaan met spaartegoeden van niet-ingezetenen. Hoogstwaarschijnlijk komt er een overgangsperiode, waarna de gegevens over de spaartegoeden zullen worden doorgegeven aan de fiscus van de landen waar de rekeninghouders wonen en belasting betalen.

In landen als Luxemburg en Zwitserland kunnen mensen hoogstwaarschijnlijk nog tot in lengte van jaren hun geld discreet kwijt. Luxemburg bijvoorbeeld wil wel meewerken aan de verlangens van de EU, op voorwaarde dat Zwitserland dat ook doet. Maar de Zwitsers piekeren niet over een opheffing van het bankgeheim.

5. Is geld op een buitenlandse rekening zwart?

Yep, meestal wel. Het geld staat niet zomaar op een, voor de fiscus onbekende, buitenlandse bankrekening. Deze spaartegoeden zijn zwart, terwijl het vaak als wit geld op de rekening is gestort. Kapitaal dat voor vertrek naar het buitenland al zwart was, blijft dat uiteraard.

6. Hoe komt dat zwarte geld in het buitenland?

Op twee manieren. De eerste is het contant geld achter in de kofferbak gooien en naar een buitenlandse, discrete bank rijden en het daar op een rekening storten.

De tweede manier is het geld overmaken via informele overboekingskantoortjes, die migranten veelal gebruiken om geld naar het thuisfront te sturen. In de praktijk houdt de fiscus niet veel toezicht op deze kantoortjes.

En de grotere bedragen zijn natuurlijk allang geparkeerd bij een bank in belastingparadijzen als de Kanaaleilanden of de Kaaimaneilanden.

7. Valt er met zwart geld, zakelijk gezien, iets te doen?

Meer zwart geld verdienen met nog meer zwarte handel en dat is het zo’n beetje. Witte handel met zwart geld is uit den boze, want dan wordt de fiscus wakker geschud. Er worden dan zaken gedaan met geld, dat volgens de gegevens van de Belastingdienst nooit is verdiend. Voor wie eigenwijs is en toch witte handel drijft met zwart geld, is het een kwestie van geduld ee r de fiscus onraad ruikt.

8. Wat is er privé met zwart geld te doen?

Slechts één ding: spenderen aan zaken die de ficus niet opvallen. Een aangename straf dus. Het is simpelweg een kwestie van geld verbrassen aan zaken die de fiscus nooit te zien zal krijgen. Saint-Tropez of Marbella zijn leuke bestemmingen om zwart geld zo snel mogelijk kapot te slaan. En dan niet alleen op de terrasjes, ook vakantiehuisjes kunnen zonder problemen contant betaald worden in bijvoorbeeld Frankrijk of Spanje.

9. Wanneer krijgen zwart-geldbezitters de FIOD op de koffie?

Wanneer zij veelvuldig zwart zaken doen met veel verschillende bedrijven. Op een gegeven moment komt de zwart-geldstroom bij een zwakke schakel. Daar valt de FIOD binnen en dan komen de Fiscale Inlichtingen en Opsporingsdienst-heren vroeg of laat bij de zwart-geldbezitters terecht. De top-3 van zwart-geldindicatoren bij de FIOD zijn: een te laag winstsaldo, te hoge privé-inkomsten en een negatief kasboek.

10. Is de kans op fiscaal bezoek groot?

De Belastingdienst voert jaarlijks zo’n 100.000 controles uit. In 2000 werden daarvan 3.224 fraudemeldingen aan de FIOD doorgegeven. Slechts 1.066 meldingen zijn daadwerkelijk onderzocht. De kans dat de FIOD langskomt, lijkt statistisch gezien dus niet zo hoog, maar de 100.000 controles per jaar door de Belastingdienst zijn niet misselijk.

Wie een bezoekje van de FIOD krijgt, is vrijwel zeker de klos. Trouwens, als de FIOD niet langskomt, wordt de zaak niet vergeten. De Belastingdienst handelt de kwestie dan alsnog af. Ook tips van bittere ex-echtgenotes zijn goud waard voor de FIOD, evenals tips van rancuneuze ex-werknemers.

11. Hoe zit dat met die horeca-tenten waar zwart geld wordt wit gewassen?

Bedrijven waarin veel contant geld omgaat, kunnen worden gebruikt om crimineel zwart geld te witten. De omzet wordt dan kunstmatig verhoogd. Het gat in de omzet wordt daar gevuld met zwart geld, en is daarmee weer wit en in de bovenwereld.

Om de inkoop gelijk te houden met de zogenaamd verkochte hoeveelheden wordt bier met vaten tegelijk in het riool weggespoeld. Of de bedrijven worden zo snel weer opgeheven, dat controle niet mogelijk is. Wit wassen vindt alleen plaats in de criminele sfeer.

12. Kunnen degenen die spijt hebben van hun zwarte geld nog terug?

Jawel, zij kunnen tot inkeer komen. Ze betalen dan slechts de achterstallige belasting plus rente. Voorwaarde is wel dat de fiscus hen niet op het spoor is, want dan gaat het hele feest niet door. Onlangs was hiervan nog een voorbeeld in het nieuws. De fiscus gaf mensen met een Luxemburgse rekening nog één kans van deze regeling gebruik te maken. Dit dreigement kwam nadat werknemers van een Luxemburgse bank gegevens over buitenlandse rekeninghouders aan de Nederlandse fiscus hadden gegeven.

Sowieso heeft de fiscus de afgelopen maand tientallen meldingen binnengekregen van Nederlanders met een geheime bankrekening in het buitenland. Door zelf te melden dat zij vermogens in het buitenland hebben geparkeerd, hopen deze spijtoptanten een boete te ontlopen.

13. Breekt de Melding Ongebruikelijke Transacties (MOT) nog potten?

Nee, niet echt. In verband met de invoering van de euro is de hoeveelheid meldingen het afgelopen jaar weliswaar gestegen tot over de 55.000, maar het aantal daaruit voortvloeiende fraudezaken zal wederom minimaal zijn.