Cashen met energie

DE COMMANDEURSMOLEN, MECHELEN

In Mechelen, Limburg staat een van de oudste graanmolens én oudste familiebedrijven van Nederland: De Commandeursmolen. Volgens getuigschriften werd de molen in 1215 door de toenmalige eigenaar Hertog Hendrik III geschonken aan de geestelijke ridderorde de Johannieter Orde die werd geleid door een Commandeur. Sindsdien heeft de molen nog tientallen eigenaren gehad voordat hij in 1881 in handen kwam van de familie Schyns. Sinds 1994 runt Raoul Schyns (43) het bedrijf. Maar hoewel hij de familietraditie in stand houdt, heeft hij gekozen voor een modernere bedrijfsvoering dan zijn voorouders.

Niet alleen maalt hij tegenwoordig biologisch graan, zo’n 4000 ton per jaar, ook maakt hij optimaal gebruik van de mogelijkheid om met behulp van de rivier de Geul, die onder zijn molen doorstroomt, duurzaam en rendabel te draaien. Dit doet hij met behulp van een kleine waterkrachtcentrale. Het water van de rivier wordt opgevangen in een bassin onder de molen. Doordat het met veel kracht naar beneden stroomt, wordt een waterturbine in werking gezet die met een generator groene stroom opwekt. Aan de generator is weer een motor gekoppeld die op stroom werkt en die de molen in beweging zet.

In 2004 heeft Schyns de waterkrachtcentrale geïnstalleerd. Maar hij liep al tien jaar rond met de plannen hiervoor. “Ik heb het namelijk altijd zonde gevonden dat het water zomaar wegloopt zonder dat er iets mee gedaan wordt.” Het wachten was echter op het juiste moment. Dat kwam toen de Milieukwaliteit Elektriciteitsproductie subsidie (MEP: zie kader) werd ingevoerd. Dankzij deze regeling krijgt Schyns tien jaar lang een subsidie van 9,7 eurocent voor elke kilowattuur stroom die hij produceert met zijn waterkrachtcentrale. Hij beraamt zijn jaarlijkse stroomproductie op 200.000 kilowattuur. “Daarmee verdien ik dus jaarlijks 19.400 euro. En ik spaar het milieu ermee. Prachtig toch”, lacht Schyns.

Verkoop aan nutsbedrijf

Maar het wordt nog mooier. Van de jaarproductie van 200.000 kilowattuur stroom verkoopt hij nog eens de helft aan een nutsbedrijf in Maastricht. Het gaat hier met name om nachtstroom, als de molen zelf niet draait. Van hen ontvangt hij 2,57 eurocent per kilowattuur. Zo verdient hij dankzij zijn waterkrachtcentrale nog eens 2.500 euro per jaar extra. Daarbij levert de waterkrachtcentrale hem ook de nodige besparingen op de energierekening op, want de 100.000 kilowattuur die er na verkoop nog overblijft, is nagenoeg de helft van de stroom die Schyns nodig heeft om zijn molen een jaar lang draaiende te houden. Dit levert een jaarlijkse besparing van 10.000 euro op de energierekening op.

Op die manier heeft Schyns dus drie keer profijt van zijn waterkrachtcentrale: hij bespaart op zijn stroomnota, hij vangt subsidie voor de productie van groene stroom, die hij vervolgens ook nog eens kan doorverkopen. Dit alles terwijl de hele investering in de waterkrachtcentrale slechts 110 duizend euro bedroeg. Een bedrag dat hij met behulp van de EIA regeling en een subsidie van Energiebureau Limburg nog wist te verlagen. “Met het oog op de stijgende energieprijzen is dit gewoon een goede investering.” De komst van een tweede waterkrachtcentrale sluit hij dan ook niet uit.

OFFSET DRUKKERIJ WEBSTAR, BEUNINGEN

Vanaf dag één is Webstar, de drukkerij die Rob Scheepers (59) in 1990 oprichtte, alcoholvrij. Althans, de inkt waarmee de 1,25 miljard folders die jaarlijks voor klanten als Lidl en Zeeman van de persen rollen, worden gedrukt. “Ik wil deze aarde namelijk schoon achterlaten voor mijn kinderen”, aldus Scheepers.

Om diezelfde reden haalde hij 13 jaar geleden een warmtekrachtkoppelinginstallatie (wkk) in huis. Dit is een gigantisch bakbeest met binnenin een generator die wordt aangedreven door aardgas. De warmte die de generator opwekt, zet de wkk samen met de warmte die tijdens drukproces vrijkomt om in koeling voor de inkt. Daarnaast genereert Scheepers met behulp van de wkk zo’n 75 procent van zijn benodigde elektriciteit.

Een unicum in de drukkerijwereld, aldus Scheepers. Zijn inspiratie heeft hij opgedaan in een andere branche, de tuinbouw. “Daar hebben ze al jaren wkk’s. Ik heb toen een offerte aangevraagd bij de maker, Geveke, en deze laten narekenen door Nuon.”

De wkk was een hele investering: 1, 5 miljoen ouderwetse guldens waarvan een half miljoen werd opgevangen door een subsidie van SenterNovem (zie kader). Maar daar staat een jaarlijkse besparing van 10.000 euro op de energierekening tegenover. Met het oog op de stijgende energieprijzen geeft de aanschaf hem dan ook de nodige voldoening.

Ook bespaart Scheepers flink op de waterrekening dankzij een simpele waterzuiveringsinstallatie van nog geen 15.000 euro. “Jaarlijks is 60.000 kuub water nodig voor de koeling tijdens het drukproces. Via de waterzuiveringsinstallatie halen wij dit water met toestemming van het Waterschap Beuningen uit de naastgelegen sloot.” Zo haalt Scheepers jaarlijks 15.000 euro van de waterrekening af.

Hiermee bewijst de Webstar-directeur dat duurzaam ondernemen en kostenbesparingen prima samengaan. Zijn volgende stap: de aanschaf van een windmolen. “Nu is dat nog niet rendabel, maar over een paar jaar, als de energieprijzen nog hoger zijn en de techniek beter, wel.” Het lijkt Scheepers fantastisch als hij uiteindelijk 100 procent van de benodigde energie kan opwekken. “Maar het liefste zou ik zoveel energie opwekken dat ik er geld aan verdien door het door te verkopen aan Nuon.”

ORANJE HOTEL SITTARD

Het Oranje Hotel Sittard zou ook heel goed het Groene Hotel kunnen heten. Want hoewel je er van de buitenkant nauwelijks iets van ziet, herbergt het hotel talloze duurzame investeringen: op de daken staan 3 zonneboilers en 28 zonnepanelen en in de kelder staat een wkk.

Een vakantie in Griekenland in 1993 bracht hoteleigenaar Lou Spee (41) op het idee. “Daar gebruiken ze overal zonneboilers. En waarom ook niet. De energiekosten hakken erin dus als je die onder controle kunt houden, moet je dat zeker doen.” Een aantal jaren na zijn vakantie haalde hij dan ook drie zonneboilers in huis die in totaal 900 liter water voorverwarmen voordat het in de traditionele boiler terecht komt. Omdat zonneboilers met een dergelijke capaciteit nog niet in Nederland verkrijgbaar waren, heeft Spee ze uit Australië laten overkomen.

Energie Investeringsaftrek

Tegelijkertijd liep er rond dezelfde periode dat Spee met zijn zonneboilers bezig was een project voor zonneboilers in de gemeente Sittard. “Deze zonneboilers hadden slechts een capaciteit van 120 liter, dus ze waren te klein voor een hotel, maar ik kon wel gebruik maken van de subsidieregeling van de gemeente.” Samen met de Energie Investeringsaftrek (EIA: zie kader) wist Spee op deze manier de totale investering van 40.000 gulden in de zonneboilers te dekken.

Omdat Spee de zonneboilers op een gegeven moment niet genoeg vond, schafte hij in 2003 ook 28 zonnepanelen aan. Hiervan staan er 4 op de luifel van het hotel en 24 op het dak van het nabijgelegen hotelpand. De kosten bedroegen 22.000 euro. Deze wist Spee voor 85 procent te dekken met behulp van een subsidie van Eneco en Essent en middels fiscale regelingen. In 2004 kwam er ook een wkk bij. Wederom wist Spee de kosten van 20.000 euro via fiscale regelingen terug te krijgen. In totaal heeft Spee dus van de 60.000 euro investering zelf zo’n 3300 euro in de installaties moeten steken.

Dankbare investeringen dus. En helemaal omdat Spee dankzij zijn zonnepanelen en zijn wkk zo’n 75 procent van de benodigde stroom opwekt. Hierdoor bespaart hij jaarlijks ruim 2.000 euro op de energierekening. Met behulp van zijn zonneboilers bespaart hij jaarlijks 40 tot 60 procent op zijn gasverbruik, nodig voor het warme tapwater, wat hem nog eens 600 euro per jaar scheelt. Spee wil ook een windmolen. Reikhalzend wacht hij op groen licht van de gemeente. Spee: “Want voor 100 procent mijn benodigde stroom opwekken, dat zou echt een stunt zijn.”

Kaders bij artikel:

DE COMMANDEURSMOLEN, MECHELEN

Klanten: tientallen in Nederland, België en Duitsland.

Werknemers: 3.

Jaaromzet: 1,5 miljoen euro.

Jaarlijkse besparing op de energierekening: 10.000 euro. Verdient daarbij jaarlijks met zijn stroomproductie: 21.900 euro. Dankzij een investering van: 110.000 euro (excl. subsidies).

ORANJE HOTEL SITTARD

Aantal kamers: 16 + 1 appartement.

Werknemers: twee uitzendkrachten.

Jaaromzet: 250.000 euro.

Jaarlijkse besparing op de energierekening: 2600 euro. Dankzij een investering van: 60.000 euro (excl. subsidies).

OFFSET DRUKKERIJ WEBSTAR, BEUNINGEN

Klanten: 80 in Nederland, België, Frankrijk en Duitsland.

Werknemers: 60.

Jaaromzet: 20 miljoen euro.

Jaarlijkse besparing op de energie- en waterrekening: 25.000 euro. Dankzij een investering van: bijna 700.000 euro (excl. subsidies).

DUURZAAM EN ENERGIERENDABEL ONDERNEMEN?

Voor vragen over uw mogelijkheden en de hiervoor beschikbare subsidies kunt u contact opnemen met SenterNovem, een agentschap van het ministerie van Economische Zaken dat bedrijven en organisaties adviseert op het gebied van innovatie, energie, klimaat, milieu en leefomgeving. SenterNovem verstrekt ook zelf een aantal belangrijke subsidies. www.senternovem.nl

De belangrijkste subsidies alvast op een rijtje:

Milieukwaliteit Elektriciteitsproductie (MEP): Deze subsidie, die het gebruik van onuitputtelijke duurzame energiebronnen als wind, biomassa en waterkracht moet stimuleren, bedraagt tussen de 0 en 9,7 eurocent voor elke opgewekte kwh en wordt eenmalig voor een periode van 10 jaar uitgekeerd. Zie ook www.enerq.nl

De Energie Investeringsaftrek (EIA):

Deze fiscale regeling biedt ondernemers die investeren in energiebesparende bedrijfsmiddelen en duurzame energie, een direct financieel voordeel. 44 procent van de jaarinvesteringskosten met een maximum van 96 miljoen euro, zijn aftrekbaar van de fiscale winst.

De Unieke Kansen Regeling (UKR):

Deze regeling, die projecten stimuleert waarin Nederlandse marktpartijen samenwerken aan de overgang naar een duurzame energiehuishouding, subsidieert de onrendabele top van projecten, tot een maximum van 40 procent van de extra investeringen.

Innovatiesubsidie Samenwerkingsprojecten:

Deze regeling stimuleert technologische samenwerking gericht op het ontwikkelen (haalbaarheidsprojecten en onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten) van innovatieve en duurzame producten, processen en diensten.

Meer subsidies? Zie www.senternovem.nl/senternovem/financielesteun/